Kira artışı hesaplama

Hesap nasıl yapılıyor

Konut kira artışının yasal tavanı, kiranın yenilendiği aya göre belirlenen bir TÜFE ölçütüne dayanır. Kritik nokta şudur: kullanılan oran, son ayın yıllık enflasyonu değil, on iki aylık ortalamalara göre değişimdir. Bu iki değer çoğu zaman birbirinden belirgin biçimde farklıdır ve karıştırıldığında kiracı ya da ev sahibi haksız yere zarar görür.

Araç şu adımları izler:

1. Referans ay. Sözleşmenizin yıldönümü ayından bir önceki ay referans alınır.
2. 12 aylık ortalama. Referans ayda biten on iki aylık endeks ortalaması, bir önceki on iki aylık ortalamaya bölünür; aradaki değişim yüzdesi yasal tavanı verir.
3. Yeni kira. Mevcut kira, bulunan oranla artırılır: yeni kira = mevcut kira × (1 + oran).

Sonuç ekranında, hesabın hangi 12 aylık dönemi kullandığını (örneğin “bir yıl önceki Temmuz’dan bu yılki Haziran’a kadar”) açıkça yazıyoruz. Bu şeffaflık, aracın en önemli farkıdır: hangi veriye dayandığını gördüğünüz için sonucu kendiniz doğrulayabilirsiniz.

Yasal tavan ve sözleşme oranı nasıl işler

Yasal tavan bir üst sınırdır. Sözleşmenizde yazan artış oranı bu tavandan düşükse, kiracı lehine olan düşük oran geçerli olur; yani sözleşmedeki oran uygulanır. Sözleşme oranı tavandan yüksekse, tavanı aşan kısım bağlayıcı olmaz. Araç, sözleşmedeki oranı girdiğinizde bu karşılaştırmayı yapar ve “uygulanacak yeni kira” değerini buna göre gösterir. Böylece hem tavanı hem de sizin durumunuzu tek bakışta görürsünüz.

Beş yılı aşan kira ilişkilerinde kural değişir: bu durumda kira yalnızca TÜFE ile değil, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri de gözetilerek hakkaniyete göre belirlenir. Bu araç, beş yıla kadar olan olağan yenilemelerdeki TÜFE tavanını hesaplamak için tasarlanmıştır; beş yılı aşan özel durumlarda sonucu bir başlangıç noktası olarak değerlendirin.

Bu sayfa bilinçli olarak hesapla sınırlı kalır: “yasal tavan şudur, sizin oranınız şudur” der, ama “bu artış hukuka aykırıdır” gibi bir yorum yapmaz. Yorumu ve kararı siz verirsiniz; tavanı aşan bir artışa itiraz etmek isterseniz sürecin nasıl işlediğini aşağıdaki bağlantıdan okuyabilirsiniz.

Sık karşılaşılan durumlar

Neden 12 aylık ortalama, son ay değil

TÜİK her ay iki farklı değişim yayımlar: bir önceki yılın aynı ayına göre değişim (yıllık enflasyon) ve on iki aylık ortalamalara göre değişim. Konut kirasında yasal ölçüt, bunlardan ikincisidir. Aradaki fark önemsiz değildir: enflasyonun hızlandığı dönemlerde yıllık değişim, on iki aylık ortalamanın belirgin biçimde üzerinde seyreder. Bu iki değeri karıştıran bir hesap, kiracıya olması gerekenden yüksek bir artış dayatabilir ya da ev sahibini hakkından mahrum bırakabilir.

On iki aylık ortalama, ani dalgalanmaları yumuşatır; çünkü tek bir ayın sıçramasını değil, bütün yılın seyrini yansıtır. Bu yüzden kira gibi uzun vadeli ve istikrar gerektiren bir ilişkide daha adil bir ölçüttür. Araç, doğru referans ayı kendisi seçtiği ve kullanılan on iki aylık pencereyi ekranda gösterdiği için, sonucu ölçütün kendisiyle birlikte doğrulayabilirsiniz.

Kira artışında sık yapılan hatalar

En sık hata, son ayın yıllık enflasyonunu tavan sanmaktır. Birçok internet hesaplayıcısı bu yanlışı yapar ve gerçek yasal tavandan sapan bir oran verir. İkinci sık hata, yanlış ayı referans almaktır: uygulanacak oran, yenileme ayının değil, ondan bir önceki ayın on iki aylık ortalamasıdır. Üçüncü hata, sözleşmedeki düşük oranı göz ardı etmektir; sözleşmede yazan oran yasal tavandan düşükse, kiracı lehine olan o oran geçerlidir ve tavan uygulanamaz.

Bir başka karıştırılan nokta, beş yılı aşan kira ilişkileridir. Beşinci yılın sonunda kira yalnızca TÜFE ile değil, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri de gözetilerek hakkaniyete göre belirlenir; bu durumda tek başına TÜFE tavanı yeterli olmayabilir. Bu araç olağan yıllık yenilemelerin tavanını hesaplamak için tasarlanmıştır; beş yılı aşan özel durumları bir başlangıç noktası olarak değerlendirin ve sözleşmenizin özel şartlarını esas alın.