İhbar süresi ve ihbar tazminatı nasıl belirlenir?
Bu sayfada hesabın mantığı anlatılıyor. İhbar hesabı, kıdem tazminatıyla aynı veri katmanına dayanır; dönemsel değerler doğrulanana kadar somut rakam vermiyoruz.
İhbar süresi ve ihbar tazminatı, kıdem tazminatıyla karıştırılan ama ondan bağımsız bir kalemdir. Aşağıda ihbar süresinin nasıl kademelendiğini ve ihbar tazminatının hangi durumda gündeme geldiğini açıklıyoruz.
İhbar süresinin mantığı
İş sözleşmesini fesheden tarafın, karşı tarafa önceden haber vermesi beklenir. Bu bildirim süresi, çalışanın kıdemi arttıkça kademeli olarak uzar: kısa süreli çalışanlarda daha kısa, uzun süreli çalışanlarda daha uzundur. Amaç, işçiye yeni iş bulması, işverene de yerine eleman ayarlaması için makul bir hazırlık süresi tanımaktır.
Bildirim süresine uyulursa taraflar birbirine ihbar tazminatı ödemez; süre boyunca ilişki devam eder ve çalışana iş arama izni tanınır. Bildirim süresine uyulmazsa, o süreye karşılık gelen ücret tutarı ihbar tazminatı olarak ödenir. Yani ihbar tazminatı, aslında “verilmeyen bildirim süresinin bedeli”dir.
Kıdem ve ihbar birlikte nasıl işler
Bir fesihte kıdem ve ihbar tazminatları birlikte doğabilir, yalnızca biri doğabilir ya da hiçbiri doğmayabilir. Bu, çıkış nedenine bağlıdır. İşverenin geçerli neden olmadan yaptığı bir fesihte her ikisi de gündeme gelebilirken; çalışanın kendi isteğiyle ayrılmasında ihbar tazminatı çoğu durumda doğmaz. Bu nedenle iki kalemi ayrı ayrı değerlendirmek gerekir; birini diğerinin yerine koymak hatalı sonuç verir.
Vergi yönünden de farklıdırlar: kıdem tazminatı gelir vergisinden istisna edilmişken, ihbar tazminatı bu istisnadan yararlanmaz. Bu yüzden aynı brüt tutar için ihbarın neti, kıdemin netinden farklı çıkar.
Güncel değerleri nereden öğrenirsiniz
İhbar sürelerinin kıdeme göre kademesi İş Kanunu’nun ilgili maddesinde düzenlenir. Tazminatın brütten nete geçişinde uygulanan kesintiler ise vergi mevzuatında yer alır. Bu değerler doğrulanmış veri olarak eklendiğinde, kıdem hesaplayıcısı ihbar kalemini de otomatik olarak üretecek şekilde tasarlanmıştır. Kıdem tazminatının bütününü kıdem tazminatı sayfasında bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
İhbar süresi nedir?
İş sözleşmesini sona erdirmek isteyen tarafın, diğer tarafa önceden bildirimde bulunması gereken süredir. Bu süre çalışanın kıdemine göre kademeli olarak uzar.
İhbar tazminatı ne zaman doğar?
Bildirim süresine uyulmadan yapılan fesihlerde doğar. Bildirim süresine uyan taraf ihbar tazminatı ödemez; uymayan taraf, o süreye karşılık gelen ücreti tazminat olarak öder.
İhbar tazminatı kıdem tazminatından farklı mı?
Evet, ayrı kalemlerdir. Kıdem, çalışma süresine bağlı bir tazminatken; ihbar, bildirim yükümlülüğüne uyulmamasının karşılığıdır. Bir olayda ikisi birlikte de doğabilir, yalnızca biri de doğabilir.
İhbar tazminatından vergi kesilir mi?
İhbar tazminatı, kıdemden farklı olarak gelir vergisi istisnası kapsamında değildir; ilgili kesintiler uygulanır. Bu yönüyle net tutarı kıdemden farklı davranır.
İş arama izni ihbar süresiyle ilişkili mi?
Bildirim süresi içinde çalışana, yeni iş araması için ücretli izin tanınır. Bu izin, ihbar süresinin işlediği dönemle ilgilidir.
Bu sayfada neden hazır hesap yok?
İhbar tazminatı, kıdem hesabıyla aynı veri katmanına bağlıdır ve kıdem tavanı gibi dönemsel değerler doğrulanana kadar somut rakam vermiyoruz. Mantığı burada anlatıyoruz; ana konuyu kıdem tazminatı sayfasında bulabilirsiniz.